De Potentiële Ik

De in 1985 verschene film The Breakfast Club vertelt het verhaal over vijf jongeren die allen een vrije zaterdag moeten nablijven op school. Allemaal hebben ze een verschillende reden om hun straf uit te zitten en in geen enkel aspect lijkt één persoon op de andere: er is een sportman, lid van het worstelteam, een nerd die lid is van een natuurkundeclub, een outcast die er in de ogen van anderen met de pet naar gooit en zich gedraagt als een anarchist, een prom queen die voornamelijk bekommerd is om haar looks en uit een welgestelde familie komt. En er is een meisje dat geen contact heeft met haar ouders en op school niemand in haar vriendenkring toelaat. Ieders wereld is totaal verschillend met die van de ander. Althans, zo lijkt het.

De werkelijke essentie van de film berust op het inzicht dat een ieder van deze mensen zich gedraagt volgens de perceptie die anderen over hen hebben. En daarmee kom ik gelijk tot de kern van dit artikel. Hoe hard we ook bezig zijn, vaak worden we onbewust geleidt in ons gedrag door de manier waarop anderen ons zien.

Kijk eens naar je beroep of je studie. Is dat niet het eerste wat je antwoordt als iemand je vraagt wat je zoal doet? ‘Ik ben bakker’, ‘ik ben trainer’, ‘ik studeer rechten’, ‘ik ben moeder van twee kinderen.’

De manier waarop we onszelf presenteren is grotendeels bepalend in de wijze waarop anderen ons zullen zien: als ik zeg dat ik een circusartiest ben tijdens onze eerste ontmoeting, dan zul je hoogstwaarschijnlijk datzelfde etiket gebruiken als je me een volgende keer tegen het lijf loopt of over me praat.

En daarmee is de vicieuze cirkel geboren. Je presenteert jezelf vanuit een momentopname (wat je op dat oment bezighoudt) en vervolgens wordt er door de mensen die je ontmoet een label op je geplakt die de tand des tijd kan overleven. ‘…Jij was toch die jongen die in het circus werkte?’

De keuze om jezelf te zien in de wijze waarop je jezelf wilt zien is altijd aanwezig. Alleen zien we die keuze vaak niet direct voor ogen. En ook als we hem wel zouden zien, dan nog kan het een lastige keuze zijn om te bepalen wie je wilt zijn.

Want zo gauw je de vrijheid proeft van het kiezen wie je wilt zijn, zul je ook realiseren dat ongeacht het antwoord dat je vindt, er een beperking komt aan die vrijheid.

En hier komt de quantum physics om de hoek kijken!

In de afgelopen jaren werd het double slit experiment veelvuldig uitgevoerd. Tijdens dit double slit experiment werd gekeken of een partikel (een heel klein deeltje materie) door gleuf A of B ging als deze werd afgevuurd. En wat bleek? Bij nalating van observatie ontstond een patroon op de wand achter de slit.

Bij observatie echter – om te zien door welke van de twee gleuven het partikel ging, kwamen wetenschappers erachter dat het deeltje door de ene ging, maar ook door de andere. Door geen van beide, en door allebei. Hoe kon dit?

Het antwoord ligt niet in het partikel. Ook niet in de slit. Wat dan wel?

De observator.

De manier waarop je naar de wereld kijkt is bepalend voor de ervaring die je ervan beleeft.

Dat werkt ook voor observaties van anderen die jou in hun wereld zien. Zij creëren een model van jou (een vereenvoudigde weergave van de werkelijkheid) die ze vervolgens herhaaldelijk kunnen gebruiken bij vervolgontmoetingen met jou. Hoe vaker ze jou in dezelfde setting zien, hoe sterker de representatie van jou in hun model of kaart van de wereld.

Zo werken modellen die betrekking hebben op jou, maar ook op de wereld.

‘Ja, damn!’, zul je wellicht denken. ‘Heb ik dan geen enkele invloed op de wijze waarop ik wordt gezien?!’ Gelukkig wel.

Op elk moment van de dag kun je bepalen wie je werkelijk wilt zijn, of misschien beter gezegd, wie je nog meer wilt zijn.

Zoals in The Breakfast Club ook duidelijk wordt, een ieder van de vijf nablijvers heeft meer overeenkomsten met de andere nablijvers dan ze in eerste instantie denken. De outcast is ook de nerd, en de sportman is ook het gesloten meisje.

Zo ben jij ook meer dan alleen het etiket wat anderen op je plakken, of wat je op jezelf plakt.

Maar hoe verander je de perceptie van anderen om ervoor te zorgen dat zij je niet enkel als ‘circusartiest’ zien?

Wel, ik moet je eerlijk bekennen dat ik niet weet hoe je dat doet. Ik vraag me zelfs af of dat mogelijk is. De keuzevrijheid van anderen om jou in een bepaald kader of perspectief te zien ligt denk ik niet aan jou, maar aan hen.

Wat je wel kunt doen is de manier waarop je jezelf ziet aanpassen. Jouw zienswijze over jezelf is als een sneeuwvlokje dat een sneeuwbaleffect kan bewerkstelligen. Het is de kern van verandering. Verander je eigen gedrag, dan verander je daarmee de manier waarop anderen je zien.

Tijdens één van mijn eerste trainingen vertelde mijn coach me dat ieder deel van een systeem elkaar beïnvloed. Verander je één deel van dat systeem, dan verander je uiteindelijk het hele systeem.

Wat hij daarmee bedoelde is dat wanneer je met jezelf aan de slag gaat – bijvoorbeeld door je gedrag of je beperkende overtuigingen aan te passen, je langzaam maar zeker ook je contact met de buitenwereld (familie, vrienden, kennissen) zult veranderen.

Jarenlang werd ik gezien als iemand die nooit ‘nee’ zei. Die overal in meeging, makkelijk over zijn grenzen ging en anderen – soms ten koste van mezelf – wilde pleasen. Ik merkte dat me dit op lange termijn zo ontzettend veel kostte, dat ik er ongelukkig van werd.

In plaats van de schuld bij de anderen te leggen (‘Zij moeten niet meer over mijn grenzen heen gaan’) en mezelf als slachtoffer van de perceptie van anderen op te stellen, ontdekte ik dat die verantwoordelijkheid, én kracht, bij mijzelf lag.

We zijn nu een aantal jaren verder, en ik heb mijn backbone flink versterkt. Hij is nog niet op de sterkte al waar ik het graag zou willen, maar sterker ben ik in ieder geval. En daarmee is de zienswijze die anderen op mij hadden ook verandert.

Zo zijn er tal van gebieden waar ik nog genoeg inspanning aan kan besteden om mezelf in te laten groeien. Om de persoon te worden die ik werkelijk wil zijn.

En dat begint met het loslaten van de labels waarvan ik denk dat ik ze nodig heb om te overleven. Een bekender woord hiervoor is imago. Wanneer je je imago durft los te laten, zul je jouw werkelijk ‘ik’ ontdekken. En van daaruit bepaal je welke aanpassingen je zou willen maken om de persoon te zijn die je werkelijk wilt zijn.

Net als in quantum physics ligt er een oceaan van mogelijkheden voor je, die je de keuze geeft om je leven zo in te delen, dat het voldoet aan de eisen die je er zelf aan stelt.

Mahatma Ghandi zei ooit eens:

“Your beliefs become your thoughts.
Your thoughts become your words. Your words become your actions.
Your actions become your habits. Your habits become your values.
Your values become your destiny.”

En daarmee onderbouwt hij de vrijheid en de mogelijkheid van verandering.

 

Op ons succes,

Robert

Er Zal Er Nooit Meer Een Zijn

Natuurlijk vind ik het belangrijk om doelen te stellen. Grootste doelen als het aan mij ligt. Maar ik weet ook dat grote doelen ook een grote kans hebben om op termijn te vervagen en uiteindelijk te falen. Zeker rond het nieuwe jaar waarin je jezelf vanalles belooft, maar er in de loop van dezelfde maand achter komt dat het doel misschien toch te hoog gegrepen is. Een andere aanpak dus…

Er zal er nooit meer een zijn… 2010.

Dus wat je ook voor hoop of verwachtingen had voor dat jaar, ze zijn nu geweest. Je hebt nu een nieuwe kans, om te gaan plannen voor 2011.

Bla bla bla!

Dat is wat iedereen zegt; de commentators, de bloggers, de columnisten die met een pakkende tekst moeten komen voor deze week. Ze hebben het allemaal erover hoe we weer een nieuw jaar hebben om vol te plannen… ja, ik ook. Maar wat nou als dit in eerste instantie niet de beste aanpak is?

Dan heb ik iets anders belangrijks voor je om onder de loep te nemen, en dat is dit:

Er zal nooit een andere Jij zijn. Ooit. Niet in dit universum, niet tot in het einde der dagen.

Jij bent uniek – er was nog nooit een andere Jij geweest, en die zal er ook nooit komen. Jij bent een origineel, en alleen jij kan kiezen hoe jij jouw leven wil laten verlopen.

Je kunt volgend jaar beginnen.

Of zelfs morgen. Of vandaag tijdens de lunch. Op elk moment kunnen we besluiten om de controle te nemen over ons persoonlijke lot.

En het nieuwe jaar is wat dat betreft een goede ‘bookmark’ om die verandering te markeren.

Ik was vandaag op deze manier naar mezelf aan het kijken. Hoewel ik een stille en gecontroleerde vent ben en besef dat ik ook al wat jaartjes meega, ik kan nog steeds het Nieuwe Jaar markeren als belangrijke momenten in mijn leven.

En ik kan ervoor kiezen om mijn wereld te veranderen naar een betere, door mijzelf te veranderen

Nu heb ik best wat ervaring met goede voornemens in het nieuwe jaar. En als ik ook maar 10% van al mijn goede voornemens had aangehouden, dan zou ik waarschijnlijk onuitstaanbaar geworden zijn! al die goede voornemens bij elkaar… Brrrr!

Maar met de dingen die ik geleerd heb over hersens (ook MIJN hersens) ben ik hoopvol dat ik wat kleine veranderingen kan maken in Januari.

Zeg bijvoorbeeld, om elke dag op een iets ander tijdstip op te staan om even te bewegen. Alleen die ene verandering. Voor een kwartiertje, misschien. Maar dan doe ik het elke werkdag.

Daarna kan ik een andere kleine verandering toevoegen in mijn patronen, beide op een manier dat ze als een gewoonte geautomatiseerd raken.

Als ik zorgzaam en oplettend ben, dan kan ik misschien wel elke maand een nieuwe gewoonte kiezen!

Geenstress, geen revolutionaire veranderingen, slechts kleine keuzes – een beetje zoals kleine stortingen op een spaarrekening.

En tegen de tijd dat het December is… who knows? Weet je wat er gebeurt met een spaarrekening als je een jaar lang regelmatig kleine bedragen blijft storten?

Het geld op de rekening ontvangt rente. En hoe meer je erop stort, hoe groter de rente wordt.

Hetzelfde gebeurt met kleine – PERMANENTE – veranderingen, wanneer ze een jaar lang bij elkaar opgeteld worden.

Tegen de tijd dat ik exact een jaar verder ben, verwacht ik dat mijn one-of-a-kind leven meer de vorm en karakteristieken zal hebben die ik graag wil.

Ik nodig je uit om het te proberen. Natuurlijk zijn grote dromen goed en ik spoor je aan om ook die op te schrijven – het zorgt er zeker voor dat je leven een boost krijgt. Maar ook kleine stapjes bij elkaar opgeteld leiden uiteindelijk tot de gewenste verandering. Kleine veranderingen elke maand, de één bovenop de ander, totdat je een behoorlijk goed leven hebt.

Gelukkig Nieuwjaar!

Robert

PS: Naast deze kleine veranderingen help ik ook je graag op weg met je grotere dromen. Volgende week zondag, 16 Januari, geef ik een vernieuwde IN ZICHT Seminar in Amsterdam. Je kunt er nog bij zijn door je nu in te schrijven. Begin je jaar met een boost!

Wat Is NLP?

In de afgelopen maanden heb ik het op mijn andere site veelvuldig gehad over NLP, en ik heb zelfs verschillende technieken laten zien die afkomstig zijn uit het veld van NLP. Maar veelal krijg ik de vraag van anderen voorgelegd wat ik nu precies doe. En als ik dan antwoord dat ik Master-Practitioner in NLP ben, dan krijg ik vaak een glazige blik – Kennelijk is dat wat ik zeg niet overgekomen zoals ik het bedoeld heb. Daarom dus een uitleg wat NLP (voor mij) betekent.

Grondlegger Richard Bandler en John Grinder zagen bij collega-therapeuten en psychologen steeds meer cliënten en patiënten een langdurige koers varen om bepaalde problemen te overwinnen. Toch lukte het hen om hun eigen cliënten, die soms met dezelfde problemen bij hen kwamen in slechts een fractie van de tijd van hun probleem af te helpen. Omdat zij nieuwsgierig werden naar wat ze nou precies deden, hebben zij hun eigen gedrag en methodieken onder de loep genomen. Hieruit is NLP ontstaan.

NLP staat voor Neuro Linguïstisch Programmeren, en nee, het heeft niet met computers te maken J. Omdat NLP – en ook de vol uitgeschreven woorden – weinig tot de verbeelding of herkenning spreken, is het misschien makkelijker om een en ander in stukjes op te breken.

Neuro – is het gedeelte van NLP waar je vanuit werkt: je hersens. Woorden als neurologie zijn hier een goed voorbeeld in. Je gebruikt je mind overal voor; hoe je ziet, hoe je voelt, hoe je handelt. En dus is het een wezenlijk onderdeel van jou als persoon.

Linguïstisch – is de manier waarop je jouw woorden kiest. De woorden die je gebruikt hebben een betekenis, hoewel ze pas echt betekenis krijgen wanneer ze in een bepaalde context gestopt worden. Op basis van iemands levenservaringen zal hij/zij ook bepaalde woorden makkelijker gebruiken dan andere. De manier waarop je je woorden kiest verklaart het woord ‘linguïstisch’.

Programmeren – is een woord waar veel mensen over struikelen, met name als ze beseffen dat het gaat om links naar communicatie en gedrag. “Ik ben niet geprogrammeerd, en hoef dat ook niet”, roepen ze dan, misschien wel uit angst om gehersenspoeld te worden. De grap is echter, dat ze dat al lang en breed zijn. Vanaf het moment dat je geboren wordt, wordt je door je ouders geprogrammeerd. Vaak met normen, waarden en overtuigingen die je ouders ook hadden. Zo blijven gewoontes, tradities, zelfs hele culturen voortbestaan. Helaas is dit ook vak de reden waarom mensen met elkaar oorlogen blijven voeren (geprogrammeerd door de ouders om de tegenstander te haten).

Toch is dit alles slechts een vage omschrijving in mijn optiek. Ik moet al gauw met voorbeelden komen om duidelijk te maken wat ik bedoel, en dat maakt het soms erg lastig. Wanneer mensen me vragen wat ik doe, vind ik het een stuk makkelijker en fijner om een korte, bondige uitleg te geven, dan een ellenlang verhaal af te steken. De kans is groot dat mijn toehoorder(s) onderweg afhaken, en dat is nu precies niet wat mijn intentie is.

Daarom ben ik op zoek gegaan naar een uitleg over wat NLP nu is, zonder dat ik tot mijn nek wegzakte in voorbeelden. En ik denk dat ik er een aantal gevonden heb die mogelijk goed zouden passen:

NLP is

  • De studie van subjectieve ervaring (Richard Bandler)
  • De wetenschap hoe je de taal van je mind weet te gebruiken om zo op consistente wijze jouw specifieke resultaten te behalen (Chris Howard)
  • De psychologie van verwezenlijking en inter-persoonlijke communicatie

Okay, ik moet bekennen: het zijn wel zinnen die je even tot je door moet laten dringen. En ja, het blijft vragen oproepen. Maar in essentie vind ik deze drie voorbeelden goede omschrijvingen wat NLP nu precies is.

Het heeft te maken met de manier waarop je een beeld vormt van de wereld om je heen, maar ook in beeld krijgt hoe je interne wereld eruit ziet. Het biedt je inzichten en handvatten om je communicatie met jezelf en anderen te vergroten en te optimaliseren, waardoor het effect van je communicatie veel groter wordt (dit is niet alleen erg handig als je therapeut, coach of trainer bent, maar ook als je in sales zit, klanten hebt, een baan hebt, een relatie aangaat, nieuwe uitdagingen aangaat – kortom, de mogelijkheden zijn legio).

Op ons succes!

Robert